17 marca odbyło się spotkanie inauguracyjne Komisji ds. Lotnictwa działającej w ramach Business Centre Club, z udziałem przedstawicieli przedsiębiorstw technologicznych oraz operatorów infrastruktury lotniczej, w tym m.in. firm AP-TECH, Airotec, KPS Consulting, Filbico, a także przedstawicieli portów lotniczych, w tym Port Lotniczy Gdańsk oraz Port Lotniczy Łódź, jak również reprezentantów BCC.
Celem spotkania było zainicjowanie dialogu pomiędzy sektorem publicznym i prywatnym oraz identyfikacja kluczowych barier systemowych ograniczających rozwój technologii dla sektora lotniczego w Polsce.
Kluczowe wnioski
- Brak dedykowanych instrumentów wspierających rozwój technologii dla sektora lotniczego
Uczestnicy spotkania jednoznacznie wskazali na brak krajowych programów wsparcia ukierunkowanych na rozwój, testowanie oraz wdrażanie technologii odpowiadających rzeczywistym potrzebom portów lotniczych oraz systemów zarządzania ruchem lotniczym.
W konsekwencji operatorzy infrastruktury krytycznej zmuszeni są do pozyskiwania rozwiązań z rynków zagranicznych, co ogranicza rozwój krajowych kompetencji technologicznych oraz zwiększa zależność od dostawców zewnętrznych.
- Ograniczone możliwości budowania referencji przez polskie przedsiębiorstwa
Zidentyfikowano istotną barierę w postaci ograniczonego dostępu do środowisk operacyjnych umożliwiających testowanie i wdrażanie rozwiązań przez krajowe firmy.
Brak możliwości realizacji projektów pilotażowych i wdrożeniowych w kraju powoduje, że polskie przedsiębiorstwa mają utrudniony dostęp do referencji wymaganych w postępowaniach zakupowych, co przekłada się na ich niższą konkurencyjność względem podmiotów zagranicznych, wspieranych przez swoje rynki krajowe.
- Niedostosowanie istniejących mechanizmów finansowania do specyfiki sektora
Uczestnicy wskazali, że obecne instrumenty wsparcia (m.in. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju oraz Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości) nie odpowiadają w pełni potrzebom sektora lotniczego.
W szczególności zidentyfikowano:
- niedostateczne uwzględnienie wiedzy branżowej w procesach oceny projektów,
- koncentrację na innowacjach o charakterze naukowym kosztem rozwiązań operacyjnych i wdrożeniowych,
- brak instrumentów wspierających rozwój i implementację technologii o kluczowym znaczeniu dla funkcjonowania infrastruktury krytycznej.
- Uwzględnienie dodatkowych obszarów o charakterze operacyjnym i organizacyjnym
Uczestnicy spotkania zwrócili uwagę na istnienie dodatkowych zagadnień o charakterze operacyjnym oraz formalno-organizacyjnym, istotnych z perspektywy funkcjonowania portów lotniczych oraz realizacji inwestycji i projektów rozwojowych.
Ze względu na ich szeroki i zróżnicowany charakter, obszary te wymagają dalszego uporządkowania oraz pogłębionej analizy w ramach prac Komisji.
- Potrzeba wzmocnienia suwerenności technologicznej w obszarze infrastruktury krytycznej
Uczestnicy spotkania zgodnie podkreślili, że sektor lotniczy stanowi element infrastruktury krytycznej państwa, co uzasadnia konieczność budowy i utrzymania krajowych kompetencji technologicznych.
Rozwój krajowych rozwiązań w tym obszarze jest istotny z punktu widzenia:
- bezpieczeństwa i ciągłości działania infrastruktury,
- ograniczenia zależności technologicznej od dostawców zagranicznych,
- utrzymania wartości dodanej oraz wpływów podatkowych w kraju,
- tworzenia wysokospecjalistycznych miejsc pracy,
- wzmacniania potencjału eksportowego polskich przedsiębiorstw.
Rekomendowane kierunki działań
W oparciu o przeprowadzoną dyskusję wskazuje się na zasadność podjęcia działań systemowych zmierzających do:
- opracowania dedykowanych programów wsparcia dla rozwoju technologii dla sektora lotniczego i infrastruktury krytycznej,
- stworzenia mechanizmów umożliwiających realizację projektów pilotażowych oraz wdrożeń w środowisku operacyjnym portów lotniczych,
- dostosowania istniejących instrumentów finansowania do specyfiki projektów infrastrukturalnych i operacyjnych,
- wzmocnienia współpracy pomiędzy operatorami infrastruktury a krajowymi dostawcami technologii,
- wypracowania modelu systemowego wspierającego rozwój krajowych kompetencji technologicznych w sektorze lotniczym,
- rozważenia powołania wyspecjalizowanych grup roboczych (podkomisji) dedykowanych poszczególnym obszarom tematycznym.
Podsumowanie
Spotkanie inauguracyjne Komisji ds. Lotnictwa potwierdziło istnienie istotnych barier systemowych ograniczających rozwój krajowych technologii dla sektora lotniczego.
Brak odpowiednich instrumentów wsparcia oraz mechanizmów wdrożeniowych stanowi kluczową przeszkodę w budowie krajowych kompetencji w obszarze infrastruktury krytycznej.
Komisja ds. Lotnictwa deklaruje gotowość do dalszej współpracy z administracją publiczną oraz instytucjami finansującymi w celu wypracowania rozwiązań wspierających rozwój sektora oraz wzmacniających jego znaczenie dla gospodarki i bezpieczeństwa państwa.
