Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) jest systemem elektronicznym, który wspiera realizację obowiązków wynikających z przepisów prawa ochrony środowiska w Polsce. Jednym z kluczowych elementów funkcjonowania BDO jest obowiązek składania sprawozdań, które umożliwiają monitorowanie gospodarki odpadami, a także obiegu produktów i opakowań wprowadzanych na rynek. Obecnie przedsiębiorcy zobowiązani są do składania do BDO dwóch rodzajów sprawozdań.
Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami
Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami składane jest co roku do 15 marca każdego roku. Powinno być sporządzane przez podmioty, które w danym roku kalendarzowym wytwarzały odpady inne niż komunalne lub prowadziły działalność w zakresie zbierania, przetwarzania, recyklingu czy unieszkodliwiania odpadów.
W sprawozdaniu tym wykazuje się m.in.:
- rodzaje i kody wytworzonych odpadów,
- ilości odpadów wytworzonych, przekazanych lub poddanych przetwarzaniu,
- sposoby zagospodarowania odpadów,
- dane podmiotów, którym odpady zostały przekazane.
Co istotne, informacje zawarte w treści sprawozdania powinny być spójne z kartą ewidencji odpadów (KEO).
Uwaga! Zwracamy uwagę na obowiązki segregacji odpadów budowlanych od 2025 r. Nowe sześć frakcji materiałowych należy również uwzględnić w treści sprawozdania o wytwarzanych odpadach.
Sprawozdanie podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i opakowania
Sprawozdanie o produktach i opakowaniach powinno być sporządzane przez przedsiębiorców wprowadzających na rynek określone produkty (np. pojazdy, sprzęt elektryczny lub elektroniczny, baterie lub akumulatory), produkty w opakowaniach lub same opakowania. Termin na złożenie sprawozdania mija 15 marca każdego roku.
Obowiązek dotyczy zatem przede wszystkim producentów, importerów oraz podmiotów dokonujących wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.
W sprawozdaniu tym wykazuje się m.in.:
- masę i rodzaj wprowadzonych produktów lub opakowań,
- informacje o osiągniętych poziomach recyklingu i odzysku,
- dane dotyczące realizacji obowiązku zapewnienia recyklingu (samodzielnie lub za pośrednictwem organizacji odzysku).
Dane wskazane w sprawozdaniu są podstawą do rozliczenia opłaty produktowej, stąd też bardzo ważne, by masa i rodzaj produktów były precyzyjnie ustalone.
Jak prawidłowo złożyć sprawozdania?
Zarówno sprawozdanie o odpadach, jak i sprawozdanie o produktach i opakowaniach należy złożyć poprzez indywidualne konto w systemie BDO. W panelu stworzona została odpowiednia zakładka „Sprawozdawczość”, w której należy stworzyć sprawozdanie za odpowiedni rok.
Sprawozdania w BDO mogą być składane samodzielnie przez przedsiębiorcę lub – w określonym zakresie – za pośrednictwem organizacji odzysku, z którą firma nawiąże współpracę. Taka współpraca najczęściej dotyczy realizacji obowiązków związanych z osiąganiem wymaganych poziomów recyklingu i odzysku, prowadzenia rozliczeń oraz sporządzania części sprawozdań dotyczących wprowadzanych produktów lub opakowań. W szczególności ta współpraca pozwala na uniknięcie obowiązki wyliczania oraz wpłacania opłaty produktowej.
Kluczowe znaczenie ma jednak dokładna weryfikacja zakresu umowy, ponieważ nie każda współpraca oznacza przejęcie wszystkich obowiązków sprawozdawczych przez organizację odzysku. W praktyce często zdarza się, że po stronie przedsiębiorcy pozostaje obowiązek składania sprawozdań w obszarach nieobjętych umową, np. dotyczących wprowadzania innej kategorii produktów.
Zanim klikniesz „złóż sprawozdanie”, warto upewnić się, że masz dobrze poukładane podstawy: czy Twoja firma faktycznie podlega BDO, w jakim zakresie, oraz jakie obowiązki (rejestracja, ewidencja, sprawozdawczość) wynikają z Twojej działalności. W praktyce większość błędów w sprawozdaniach bierze się nie z samego formularza, tylko z nieprawidłowego ustalenia obowiązków albo niespójności danych w dokumentacji. Dlatego przygotowaliśmy krótki przewodnik, który pomaga szybko sprawdzić „od czego zacząć” i na co zwrócić uwagę.
Praktyczne aspekty sporządzania sprawozdań BDO
W praktyce problematyczne bywa prawidłowe przypisanie kodów odpadów oraz określenie sposobu ich zagospodarowania. Błędy w tym zakresie, takie jak stosowanie kodów „na oko” lub niezgodnych z faktycznym procesem technologicznym, są jedną z najczęstszych przyczyn zakwestionowania sprawozdań przez organy marszałkowskie. Równie istotne jest prawidłowe wykazywanie mas odpadów – dane powinny wynikać z odpowiednich dokumentów (np. faktur) lub wiarygodnych szacunków, a nie z wartości przybliżonych.
Na uwagę zasługuje również kwestia korekt sprawozdań. System BDO umożliwia składanie korekt, jednak każda zmiana powinna być uzasadniona i wynikać z rzeczywistych błędów lub uzupełnienia danych, a nie z prób dostosowania informacji „po fakcie”. Uwagę organów może zwrócić sytuacja częstych korekt lub istotnych zmiany ilościowe, które mogą wskazywać na nierzetelne prowadzenie ewidencji.
Podsumowanie
Rodzaje sprawozdań w BDO są ściśle powiązane z profilem działalności przedsiębiorcy oraz rodzajem wprowadzanych produktów lub wytwarzanych odpadów. Prawidłowe i terminowe sporządzanie sprawozdań jest nie tylko obowiązkiem prawnym, ale również istotnym elementem systemu ochrony środowiska.
FAQ, czyli najczęściej zadawane pytania
Jakie sprawozdania należy złożyć w BDO?
Aktualnie przedsiębiorcy składają dwa rodzaje sprawozdań w BDO:
- sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami,
- sprawozdanie podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i opakowania (sprawozdanie o produktach i opakowaniach).
Do kiedy składa się sprawozdania BDO?
Termin złożenia obu opisanych sprawozdań co do zasady upływa 15 marca każdego roku za rok poprzedni.
Kto musi złożyć sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami?
Sprawozdanie składają podmioty, które w danym roku:
- wytwarzały odpady inne niż komunalne, lub
- prowadziły działalność w zakresie zbierania, przetwarzania, recyklingu albo unieszkodliwiania odpadów.
Jakie dane wykazuje się w sprawozdaniu o odpadach?
W sprawozdaniu wskazuje się m.in.:
- rodzaje i kody odpadów,
- ilości wytworzone, przekazane lub przetworzone,
- sposoby zagospodarowania,
- dane podmiotów, którym odpady przekazano.
Czy dane w sprawozdaniu BDO muszą być zgodne z ewidencją odpadów (KEO)?
Tak. Dane w sprawozdaniu powinny być spójne z kartą ewidencji odpadów (KEO). Niespójności to częsty powód wątpliwości organów.
Czy w BDO można złożyć korektę sprawozdania?
Tak, system BDO umożliwia korekty sprawozdań. Korekta powinna wynikać z realnego błędu lub uzupełnienia danych i być racjonalnie uzasadniona. Częste korekty albo duże zmiany ilości mogą zwracać uwagę organów.
Autorka: Patrycja Węcławowicz, radca prawny w kancelarii Staniek&Partners.
Kontakt: +48 534 535 508, patrycja.weclawowicz@staniekandpartners.com
Radca prawny przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych we Wrocławiu. Ukończyła studia na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Od początku swojej kariery zawodowej stale zaangażowana w swój rozwój. Kilkukrotnie uzyskała stypendium Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego, działała w Uniwersyteckiej Poradni Prawnej, a także uczestniczyła w licznych konkursach, szkoleniach oraz innych formach samodoskonalenia. Zdobywała doświadczenie pracując w kancelariach prawniczych specjalizujących się w prawie korporacyjnym, prawie pracy oraz prawie administracyjnym. Posiada wieloletnią praktykę współpracy z przedsiębiorstwami, zarówno jednoosobowymi działalnościami gospodarczymi, jak i dużymi spółkami kapitałowymi. Jej doświadczenie obejmuje przygotowywanie i negocjowanie umów, doradztwo w kwestiach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz reprezentację przed sądami i organami administracyjnymi. Specjalizuje się w prawie korporacyjnym, prawie pracy, działalności regulowanej przedsiębiorstw oraz sprawach cudzoziemców. Zawsze stara się znaleźć najkorzystniejsze dla klienta rozwiązanie i przekazać je w zrozumiały i prosty sposób.
