Business Centre Club uważa, że przepisy, które od 1 stycznia mają zezwolić pracownikom korzystać ze zwolnienia lekarskiego w jednej firmie, a jednocześnie pracować w drugiej – powinny być uszczelnione, jeszcze nim zaczną obowiązywać. W tym celu BCC zainicjowało współpracę z innymi organizacjami pracodawców.

Eksperci BCC zwracają uwagę na ryzyko nadużyć, trudności w kontroli oraz potencjalne konsekwencje dla finansów publicznych.

Nowe zasady dotyczące osób pracujących w więcej niż jednym miejscu mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. W określonych przypadkach pracownik będzie mógł przebywać na zwolnieniu lekarskim w jednej firmie, a jednocześnie kontynuować pracę w drugiej. Warunkiem będzie potwierdzenie przez lekarza, że stan zdrowia pozwala na wykonywanie obowiązków w drugim miejscu pracy.

Eksperci BCC zwracają uwagę, że są to sytuacje wyjątkowe – przykładowo chirurg z kontuzją ręki mógłby nadal wykładać na uczelni albo lingwista z chorobą strun głosowych tłumaczyć książkę, powstrzymując się jednocześnie od pracy dydaktycznej w szkole. Jednak w przypadku zdecydowanej większości pracowników zwolnienie lekarskie oznacza konieczność całkowitego skupienia na leczeniu. Bez odpowiednich mechanizmów weryfikacji nowe przepisy mogą jednak stworzyć dodatkowe pole do nadużyć.

– Sama idea ustawodawcy była słuszna, jednakże w sytuacji, gdy zwolnienia lekarskie są powszechnie przez pracowników nadużywane, będą one polem właśnie do większych nadużyć, a cel ustawodawcy będą realizowały tylko marginalnie. Oprócz zmodyfikowania regulacji należy rozważyć również odpowiedzialność lekarzy, którzy wystawiają zwolnienia lekarskie on-line bez jakiejkolwiek rozmowy z pacjentem, który najpierw zapłacił za zwolnienie, a następnie w wyniku dokonanej zapłaty je otrzymał. Bez skutecznych mechanizmów orzekania i kontroli, które będą dotyczyły tak pracowników jak również lekarzy wydających zwolnienia nowe przepisy poszerzą tylko pole do naruszania prawa i etyki narażając na straty pracodawców i ZUS– ocenia mec. Joanna Torbé-Jacko, ekspertka BCC ds. prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Dr Wojciech Nagel, wiceprezes Związku Pracodawców BCC i członek Rady Nadzorczej ZUS zwraca uwagę, iż na zmiany w przepisach dotyczących zwolnień lekarskich nie można patrzeć wyłącznie przez pryzmat relacji pracownika z pracodawcą. – To również kwestia odpowiedzialności za środki publiczne. Już dziś wydatki na świadczenia chorobowe stanowią istotne obciążenie systemu ubezpieczeń społecznych. Każde rozwiązanie, które może zwiększać ryzyko nieuzasadnionych wypłat, powinno zostać szczegółowo przeanalizowane pod kątem skutków finansowych i możliwości skutecznej kontroli. Chodzi o ochronę interesu wszystkich ubezpieczonych, którzy ten system współfinansują – podkreśla.

Według raportu ZUS w 2025 r. wystawiono 27,5 mln zaświadczeń lekarskich, obejmujących łącznie 290,5 mln dni absencji chorobowej. Wydatki na wynagrodzenia chorobowe i zasiłki wyniosły 34,88 mld zł, z czego 20,71 mld zł sfinansowano z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W porównaniu z 2024 r. wydatki FUS na ten cel wzrosły o 13,2 proc.

Business Centre Club zainicjował w tej sprawie współpracę z innymi organizacjami pracodawców. – Potrzebna jest szybka debata z ZUS i w Zespole Ubezpieczeń Społecznych Rady Dialogu Społecznego (RDS).

Eksperci podkreślają, że celem ewentualnych zmian nie powinno być ograniczanie praw osób rzeczywiście niezdolnych do wykonywania określonej pracy, lecz zapewnienie, aby nowe rozwiązania nie prowadziły do nieuzasadnionego wzrostu wydatków publicznych.